Rollagers zijn wentellagers waarbij cilindrische, kegelvormige of naaldvormige rollen als rolelementen tussen de binnenring en de buitenring afrollen. Anders dan bij het kogellager ontstaat daarbij een lijnvormig contact tussen rolelement en loopbaan – dat maakt duidelijk hogere radiale belastingen bij een compacte bouwvorm mogelijk en maakt rollagers de eerste keuze voor zwaar belaste lageringen.
Opbouw en werking van een rollager
Zoals alle wentellagers bestaat een rollager uit vier basiscomponenten: binnenring, buitenring, rolelementen (hier: rollen) en een kooi, die de rollen op gelijke afstand houdt. Het bijzondere zit in de rolgeometrie: door het lijnvormige contact verdeelt de belasting zich over een groter oppervlak dan bij een kogellager – dat vermindert de Hertzse vlaktedruk en verhoogt het statische en dynamische draagvermogen aanzienlijk.
Overzicht van rollagertypen
Cilinderrollager
Cilindrische rollen lopen parallel aan de lageras. Ze nemen zeer hoge radiale belastingen op, maar zijn slechts beperkt geschikt voor axiale belastingen. Typische toepassingen zijn tandwielkasten, elektromotoren en hoofdspindels van gereedschapsmachines.
Kegelrollager
Kegelvormige rollen lopen op kegelvormige loopbanen. Ze kunnen zowel hoge radiale als axiale belastingen opnemen en worden in paren ingebouwd om krachten in beide richtingen op te vangen. Toepassing bijvoorbeeld in voertuigversnellingsbakken, wiellagers en gereedschapsmachines.
Naaldlager
Naaldlagers gebruiken zeer dunne, lange rollen (naalden). Dat maakt een hoog draagvermogen mogelijk bij een extreem geringe bouwhoogte – ideaal voor beperkte inbouwruimte zoals planetaire tandwielkasten of cardanassen.
Tonlager
Tonvormige rollen en gebogen loopbanen maken dit type zelfinstellend: het laat asdoorbuigingen en uitlijnfouten tot enkele graden toe. Toepassing vooral in papiermachines, zware machinebouw en windturbines.
Hoekcontactrollager
Hoekcontactrollagers combineren hoge radiale belastingen en momentbelastingen met een hoge stijfheid. Ze worden vooral in draaikransen toegepast, bij Franke als type LVG.
Rollager of kogellager – welk type wanneer?
| Eigenschap | Rollager | Kogellager |
|---|---|---|
| Contactsoort | lijnvormig | puntvormig |
| Radiaal draagvermogen | zeer hoog | gemiddeld |
| Max. rotatiesnelheid | gemiddeld | hoog |
| Schokbelasting | goed geschikt | beperkt |
| Uitlijntolerantie | meestal gering (behalve tonlagers) | gering |
| Typische toepassing | tandwielkasten, draaitafels, kranen | elektromotoren, pompen |
Typische toepassingsgebieden van rollagers
- Medische technologie – plafondarm, computertomograaf, C-boog röntgenapparaat
- Robotica & automatisering – knikarmrobot, gereedschapswisselaar
- Intralogistiek – stuurinrichting voor automatisch geleide voertuigen (AGV)
- Speciale voertuigen – draaibare affuiten op hulpverleningsvoertuigen en rupsvoertuigen
- Antennetechniek – antennelagers, satellietantennes
- Cameratechniek – camerakraan
Rollagers van Franke: het draadwentellagerprincipe
Franke ontwikkelt rollagers die veel verder gaan dan de standaard. Bij het draadwentellagerprincipe nemen stalen draden die in de constructie van de klant worden gelegd de functie van de binnen- of buitenring over. De rolelementen lopen direct op deze draden – dat bespaart gewicht en inbouwruimte.
Vooral de hoekcontactrollagers type LVG van Franke zijn geschikt voor hoge momentbelastingen in draaikransen: tweerijige draaikrans van aluminium met een hoog momentdraagvermogen, diameter 200 tot 400 mm.
Andere Franke rollagers met gekruiste rollen:
- Type LEW – draadwentellager met gekruiste rollen voor een hoge stijfheid en momentbelastingen, diameter 150 tot 400 mm
- Type LVW – inbouwklare draaikrans van geanodiseerd aluminium met gekruiste rollen, diameter 200 tot 500 mm
Meer over het draadwentellagerprincipe | Productoverzicht wentellagers
Veelgestelde vragen over rollagers
Wat is een rollager?
Een rollager is een wentellager dat cilindrische, kegelvormige of naaldvormige rollen als rolelementen gebruikt. In vergelijking met kogellagers ontstaat tussen rol en loopbaan een lijncontact in plaats van een puntcontact. Dat maakt aanzienlijk hogere radiale belastingen mogelijk bij een compacte bouwvorm.
Wat is het verschil tussen een rollager en een kogellager?
Het belangrijkste verschil zit in het contactvlak tussen rolelement en loopbaan: kogellagers hebben een puntcontact en zijn geschikt voor hoge toerentallen bij gemiddelde belasting. Rollagers hebben een lijncontact dat hogere radiale belastingen toelaat, maar het maximale toerental beperkt. Rollagers zijn daarom ideaal voor langzaam draaiende, zwaar belaste lageringen.
Welke soorten rollagers zijn er?
De belangrijkste types zijn: cilinderlagers (hoge radiale belasting, lage axiale belasting), kegellagers (gecombineerde radiale en axiale belasting), naaldlagers (zeer lage bouwhoogte bij hoog draagvermogen), tonlagers (zichzelf instellend bij uitlijnfouten) en hoekcontactrollagers (hoge gecombineerde belastingen, bijv. in draaikransen). De keuze hangt af van het belastingsgeval, het toerental en de beschikbare inbouwruimte.
Wanneer gebruik ik een rollager in plaats van een kogellager?
Rollagers zijn de betere keuze bij hoge radiale belastingen, lage tot gemiddelde toerentallen, stoot en trillingsbelasting en wanneer een hoog statisch draagvermogen nodig is. Typische toepassingen zijn tandwielkasten, walserijen, bouwkranen, zware gereedschapsmachines en draaitafels. Bij zeer hoge toerentallen of kleine gecombineerde belastingen verdienen kogellagers de voorkeur.
Hoe werkt het Franke draadlagerprincipe bij rollagers?
Bij Franke draadlagers worden de loopringen niet als massieve stalen ringen gemaakt, maar vervangen door staaldraden die in de constructie van de klant worden gelegd. De rolelementen lopen direct over deze draden. Dat bespaart gewicht en inbouwruimte, omdat massieve buiten- en binnenringen vervallen en de loopbaan direct in het behuizingsdeel wordt geïntegreerd.
Meer begrippen in de Franke woordenlijst: Wentellager | Kogellager | Draaikrans
Franke produceert wentellagers ook op maat volgens uw specificaties: Maatwerk wentellagers